काठमाडौं । प्रेमकथायुक्त चलचित्रले चुम्बनलाई प्रायः बढाइचढाइ देखाए पनि, के यो साँच्चै ‘विशेष व्यक्ति’ छनोट गर्ने माध्यम हो?
हामी शिशु अवस्थादेखि नै ओठको स्पर्शलाई सहज रूपमा स्वीकार गर्छौं। प्राचीन समाजमा आमा बच्चालाई चपाएर खाना खुवाउने चलनले चुम्बनलाई मौलाएको मानिन्छ।
मानवशास्त्री विलियम जेन्कोविएकका अनुसार सिकारी युगका मानिसहरू चुम्बन गर्दैनथे, तर इनुइटहरू अपवाद थिए। लुगा लगाउन थालेपछि अनुहार प्रमुख स्पर्शयोग्य अङ्ग बनेको उनको तर्क छ।
चुम्बनबारे पहिलो लिखित अभिलेख ३,५०० वर्ष पुराना वैदिक ग्रन्थहरूमा भेटिन्छ। चार्ल्स डार्विनले विभिन्न संस्कृतिमा चुम्बनको फरक ढाँचा रहेको उल्लेख गरेका छन्।
जनावरहरूमा चुम्बन देखिँदैन, किनकि उनीहरू परिष्कृत सुँघ्ने क्षमताका कारण नजिक जानु आवश्यक ठान्दैनन्। केही समाजमा रोग र प्रतिबन्धले चुम्बन कम हुनसक्छ, तर इतिहासले देखाएको छ— चुम्बन जहिले पनि फर्किन्छ।
