काठमाडौं । वर्तमान समयमा विश्व अनेक प्रलयसँग जुध्दैछ । यो बीचमा अन्टार्कटिका नजिक एउटा विशाल हिमशिला टुक्रिएको खबर बाहिर आएको छ । यसको पछाडि कारण विशाल फुट हो । यसको आकार सिंगो लण्डन शहर बराबर रहेको अधिकारीहरुले जानकारी दिएका छन् ।

ब्रिटिश अन्टार्कटिका सर्वेक्षण अनुसन्धान केन्द्रका अनुसार फुटेको यो विशाल हिमशिला १६ फेब्रुअरीमा एक हवाई सर्वेक्षणमा पत्ता लागेको थियो । ब्रिटिश अन्टार्कटिका सर्वेक्षण अनुसन्धान केन्द्रका निर्देशक जेन फ्रान्सिस भन्छन, ‘यो ब्रन्ट आइसशेल्फको नजिक आएको छ ।

यस अनुसन्धान टोलीका अनुसार यो लगभग १२०० वर्ग किलोमिटर छ ।’ यसको मोटाईको बारेमा कुरा गर्दै उनले भने, ‘यो लगभग १५० मिटर छ ।’ वैज्ञानिकहरूले अन्टार्कटिकामा हुने यस प्रकारको घटनालाई काल्विङ्गका भन्ने गर्छन् ।

यस अनुसन्धान टोलीले एक दशकमा पहिलो पटक यहाँ यस्तो घटना देखेको दावा गरेको छ । यसभन्दा पहिले त्यहाँ हिमखन्डहरुमा फुट देखिएको थियो । शुक्रवार पूर्ण रूपमा हवाई सर्वेक्षण गरिएको थियो । त्यस समयमा फुट सुरु भए पनि पूर्ण रूपमा फुट देखिएको थिएन ।

तर अब यो पूर्ण रूपमा अलग भएको वैज्ञानिकहरुको दावा रहेको छ । ब्रिटिश हेली ६ अनुसन्धान स्टेशन लगातार यसलाई निगरानी गरिरहेको छ । संस्थाका अनुसार यो निरन्तर अगाडि बढिरहेको छ । बीएएस निर्देशक पनि आफु यसका लागि निरन्तर तयारी गरिरहेको कुरा बताउँछन् ।

बीएएसका निर्देशक अपरेशन साइमन गारोडका अनुसार २०१६–१७ मा सुरक्षाका कारणले गर्दा मोबाइल अनुसन्धान आधार अर्को स्थानमा सारिएको थियो । त्यहाँ देखिएको ठूलो फुटका कारण त्यस्तो गर्नु परेको थियो ।

वैज्ञानिकहरूले यो फुछपछि सोच्न थाले कि यो हिमशृंखला कुनै पनि समय फुट्न सक्छ । यस मोबाइल टोलीमा करीव १२ सदस्यहरू छन् । यी मानिसहरूले यो आधार पहिले नै छोडेका थिए । हामी तपाईंलाई बताउँछौं कि जाडोको मौसममा त्यहाँको अवस्था खराब हुन्छ । जो कसैको लागि त्यहाँ बस्नु लगभग असम्भव जस्तै हुन्छ ।

अन्टार्कटिका भन्दा पहिले नै विश्वका अन्य स्थानहरुमा रहेका हिमखन्डहरूमा फुटको घटना बाहिर आइरहेका थिए । वैज्ञानिकहरूले यसका पछाडिको कारण जलवायु परिवर्तन वा पृथ्वीको बढ्दो तापक्रमलाई मानेका छन् । यद्यपि बीएएस वैज्ञानिकहरू विश्वास गर्छन् कि हिउँदबाट छुट्टिनु अहिलेको घटनामा मौसम परिवर्तनको कारण देखिएको होईन् ।

तिनीहरूलाई यो घटनामा माथि उल्लेख भएका दुई कारणहरुको कुनै भूमिका छ लाग्दैन । फ्रान्सिस भन्छन कि आउने महिनाहरुमा यो हिमशिला यहाँबाट धेरै टाढा सर्नेछ । हालै भारतको उत्तराखन्डमा हिमनदी फुटेपछि आएको बाढीका कारण ७० भन्दा धेरै व्यक्तिहरुले ज्यान गुमाउनुपर्यो । सयौंको संख्यामा हराइरहेका छन् ।

अन्टार्कटिका मात्र एक यस्तो महादेश हो जहाँ एउटा पनि देश छैन । यो महादेश विश्व को सबै मानिसको लागि खुल्ला छोडिएको छ । अन्टार्कटिकामा थुप्रै देशहरूमा अनुसन्धान केन्द्रहरू छन् जसले यहाँ तापक्रम परिवर्तनहरू बाहेक यसको प्रभावहरूमा निरन्तर अनुसन्धान गर्छन् ।

यी वैज्ञानिकहरूले मौसम परिवर्तनको कारण समुद्रको सतह कति छिटो बढिरहेको छ र यसले भविष्यमा यहाँ बस्ने पशु र समुद्री क्षेत्रलाई कसरी असर गर्ने छ भन्ने कुरा पनि पत्ता लगाउँदछ ।

चाखलाग्दो कुरा के छ भने, गत महिना पनि अन्टार्कटिका नजिकै एउटा हिमखण्ड फुटेको पत्ता लागेको थियो । यो हिमशिला लगातार ब्रिटिश टापु तिर गइरहेको थियो । यो विश्वमा देखिएको सबैभन्दा ठूलो हिमशिला हो । यो रिपोर्ट गरिएको थियो कि त्यसको तौल १ निल भन्दा धेरै रहेको छ ।

यूरोपियन अन्तरिक्ष एजेन्सी (ईएसए) का अनुसार, यो १२ जुलाई २०१७ मा विशाल लार्सन सी आइससेलबाट अलग भएको थियो । त्यस पछि नोभेम्बरमा, यो दक्षिण अटलान्टिकमा दक्षिण अपिर्कने नजिक थियो । ईएसएका अनुसार डिसेम्बरसम्ममा यसले १०५० किलोमिटर भन्दा बढीको यात्रा गरिसकेको थियो ।

सम्बन्धित खबरहरु