काठमाडौं । के तपाईँलाई थाहा छ कि तपाईको पेटमा रहेका खराब ब्याक्टेरियाले सामान्य पाचन प्रक्रियामा यति हदसम्म हस्तक्षेप गर्न सक्छ कि तिनीहरूले खानाको अवशोषणलाई असर गर्न सक्छ जसको परिणामस्वरूप वजन बढ्न सक्छ, पाचनमा बाधा उत्पन्न हुन्छ र निद्रामा बाधा पुग्छ ?

त्यसकारण तपाईको पेटमा राम्रो ब्याक्टेरियाको स्वस्थ मात्रा कायम राख्नु र अनुपात घट्दैन भनेर सुनिश्चित गर्न महत्वपूर्ण हुन्छ ।

फोर्टिस शालिमारका ग्यास्ट्रोएन्टेरोलजीका निर्देशक र एचओडी डा सञ्जय खन्ना भन्छन्, “शरीरमा रहेका पोषक तत्वहरूले ठीकसँग काम गर्छ भन्ने सुनिश्चित गर्न महत्वपूर्र्ण छ र त्यसका लागि मानिसले आन्द्राको स्वास्थ्यको हेरचाह गर्नुपर्छ । उहाँले नराम्रो ब्याक्टेरियाले निद्रामा गर्ने असरबारे यसरी व्याख्या गरेका छन् ।

१) नराम्रो ब्याक्टेरियाले तपाईँको निद्राको चक्र र तौल वृद्धिलाई कसरी असर गर्छ?
यो एक निरन्तर प्रक्रिया हो । तपाईँको स्वास्थ्य र समग्र कल्याणको भावनालाई हामीले यूएसएस भन्ने शब्दले निर्धारण गर्छ, जुन मूलतः आन्द्रामा राम्रो र खराब ब्याक्टेरिया बीचको सन्तुलन हो ।

यसले शरीरका लगभग सबै अंगहरूको सामान्य कार्यलाई नियन्त्रण गर्छ । जब शरीरामा खराब ब्याक्टेरिया राम्रो ब्याक्टेरिया भन्दा बढी हुन्छ, अधिक हानिकारक पदार्थ शरीरमा प्रवेश गर्दछ । तिनीहरूमध्ये केही मस्तिष्कमा पुग्छन्, जसले निद्राको ढाँचा परिवर्तन गर्न सक्छ । यो कलेजो रोग भएका बिरामीहरूमा बढी देखिन्छ ।

खराब ब्याक्टेरियाले आहारको बोसोलाई आन्द्रामा अवशोषित गर्ने तरिकालाई असर गर्न सक्छ, जसले शरीरमा बोसो भण्डारण गर्ने तरिकालाई असर गर्न सक्छ । तिनीहरूले राम्रो ब्याक्टेरिया भन्दा बढी भएपछि खानाहरू पच्ने तरिकालाई असर गर्छ र तपाईंलाई भरिएको महसुस गराउन रसायनहरू उत्पादन गर्दछ । नतिजाको रूपमा, तिनीहरूले तपाईंको वजनलाई असर गर्न सक्छन् ।

त्यहाँ अध्ययनहरू देखाइएको छ कि फाइबर युक्त, सम्पूर्ण अन्नको आहार भएका मानिसहरूले खराब ब्याक्टेरियाको संख्या बढाउने जनावरहरूको प्रोटिन र फ्याट सेवन गर्नेहरू भन्दा धेरै शरीरको बोसो गुमाए ।

२) खराब ब्याक्टेरिया कसरी हाम्रो कोशिकामा प्रवेश गर्छ ?
ब्याक्टेरियाको भ्रुण आन्द्रामा प्रवेश गर्न थाल्छ र पोषणको बाह्य स्रोतहरूमा बढ्दो एक्सपोजरले उमेर बढ्दै जाँदा सन्तुलनलाई निरन्तर ढल्काउँछ । यसबाहेक, जीआई संक्रमण, मोटोपना, एन्टिबायोटिकको खपत र केही अन्य रोगहरूले राम्रो र खराब ब्याक्टेरिया सन्तुलनलाई असर गर्न सक्छ ।
अध्ययनहरूले देखाउँछ कि रोगजनक ब्याक्टेरिया सामान्यतया खानाबाट हुने रोगहरू, दूषित खाना र पानी वा वन्यजन्तुहरूसँग नजिकको सम्पर्कको कारणले हुन्छ । एक पटक एक व्यक्ति ब्याक्टेरियल रोगबाट संक्रमित भएपछि, उसले बान्ता, पखाला, तौल बढ्ने, निद्राको चक्रमा अवरोध आदि जस्ता लक्षणहरू अनुभव गर्नसक्छ ।

३) हामी कसरी राम्रो आन्द्रा ब्याक्टेरियाको सही मात्रा पुनर्स्थापित गर्न सक्छौं?
सामान्यतया हामी रोगीहरूलाई प्रोबायोटिक युक्त आहार लिन आग्रह गर्छौं, जसले शरीर भित्र दही र दही जस्ता राम्रो ब्याक्टेरियाहरू उत्पादन गर्न सक्छ । तयार कार्बोहाइड्रेटको मात्रा घटाएर, नियमित कार्बोहाइड्रेट र फ्याट घटाएर र प्रोटिन बढाएर खराब ब्याक्टेरियाको वृद्धिलाई सीमित गर्न सक्नुहुन्छ ।
यदि ब्यालेन्स निश्चित समय अवधि भित्र पुनस्र्थापित भएन भने, हामी राम्रो ब्याक्टेरिया पूरकहरू खाने सल्लाह दिन्छौँ जुन क्याप्सुलको रूपमा आउँछ । स्व–औषधि भनेको त्यस्तो चीज हो जुन बिरामीहरूले संक्रमण हुँदा बेवास्ता गर्नुपर्छ किनभने एन्टिबायोटिकको अनाधिकृत प्रयोगले शरीरमा राम्रो ब्याक्टेरिया घटाउँछ । बुझ्नुहोस् कि यदि एन्टिबायोटिक वा कुनै संक्रमण लामो समयसम्म प्रणालीमा रह्यो भने, राम्रो ब्याक्टेरियाको गुणाको लागि लामो समय पर्खनुपर्ने हुन्छ ।

४) के खराब ब्याक्टेरियाले पाचन समस्या निम्त्याउँछ ?
यदि नराम्रो ब्याक्टेरिया राम्रो ब्याक्टेरिया भन्दा बढी हुन्छ भने, यसले आन्द्रा भित्र साधारण ब्याक्टेरियाको संक्रमण, रक्त नलीको सूजन र डिस्बायोसिस जस्ता धेरै समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ ।

५) के यसको मतलब व्यक्तिहरूले लगातार एक स्थिर आहार योजना २४÷७ कायम गर्न आवश्यक छ ?
सामान्यतया, उचित आहारको साथ यो समस्या धेरै पटक देखा पर्दैन र शरीरको सामान्य प्रतिरक्षा संयन्त्रमा किक हुन्छ । तर यदि तपाइँ निरन्तर बाहिरी खानाको सम्पर्कमा हुनुहुन्छ वा अर्डर गर्ने बानीमा हुनुहुन्छ भने, तपाइँ आफ्नो पेट ब्याक्टेरियामा असंतुलनको जोखिममा हुनुहुन्छ ।

६) मल प्रत्यारोपणले मद्दत गर्न सक्छ ?
अल्सरेटिभ कोलाइटिस जस्ता अवस्थाहरूमा डिस्बायोसिसको लागि फेकल प्रत्यारोपणको भूमिका हुन्छ । अन्य धेरै अवस्थाहरूको लागि सम्भावित परीक्षणहरू छन् जहाँ डायस्बोसिस हुन्छ तर परिणामहरू अझै धेरै विश्वस्त छैनन् । थप अध्ययन आवश्यक छ ।

सम्बन्धित खबरहरु