काठमाडौं । अमेरिकाले पहिलोपटक ईरानको दक्षिण–पूर्वी बन्दरगाह शहर चाबहारमा ठूलो सैन्य हमला गरेको छ। यो अप्रिलमा भएको युद्धविरामपछि अमेरिकाको पहिलो कारबाही हो। यसले अब अमेरिका होर्मुज पार गरेर ईरानको हिन्द महासागरसँग जोडिएका तटीय क्षेत्रलाई ध्वस्त पारेर कब्जा गर्नेतर्फ अघि बढेको छ ।
चाबहारमा धेरै विस्फोट सुन्निएको छ र शहरका विभिन्न भागमा विद्युत् आपूर्ति बन्द भएको छ। स्थानीयहरूले लगातार विस्फोट सुनेपछि उद्धार टोली घटनास्थलमा पुगेको जनाएका छन्। अमेरिकी सैन्य अधिकारीका अनुसार यो हमलामा समुद्री संरचना र सैन्य ठिकाना लक्षित गरिएका थिए, जसको प्रयोग ईरानले व्यापारी जहाजलाई धम्क्याउन गर्थ्यो। रिपोर्टअनुसार बन्दरगाहको जेटी, समुद्री यातायात कन्ट्रोल टावर र वरपरका केही सैन्य ठिकाना क्षतिग्रस्त भएका छन्। तर नागरिक प्रयोग हुने भाग र तेलसम्बन्धी संरचना बचाइएको छ।
चाबहार बन्दरगाह ईरानको एक मात्र गहिरो पानीको बन्दरगाह हो, जसले देशलाई सिधै हिन्द महासागरसँग जोड्छ। भारतले पनि यसमा ठूलो लगानी गरेको छ, ताकि दक्षिण एशियालाई अफगानिस्तान र मध्य एशियासँग जोड्ने व्यापारिक मार्ग पाकिस्तानको आवश्यकता बिना तयार होस्। अमेरिकाका अघिल्ला हमलाहरू प्रायः बन्दर अब्बास र होर्मुज क्षेत्रमै सीमित थिए। तर चाबहारमा हमला हुनु अमेरिकाले ईरानको पूर्वी तटलाई पनि निशाना बनाउन थालेको संकेत हो। यो हमला अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्धविराम समाप्त भएको घोषणा गर्दै ईरानलाई व्यापारी जहाजमाथि आक्रमण गरेको आरोप लगाएको बेला भएको हो।
अमेरिकाले यस कारबाहीको उद्देश्य होर्मुजमा जहाज आवागमन सुरक्षित राख्ने बताएको छ भने ईरानले यसलाई युद्धविराम उल्लंघन भन्दै कडा चेतावनी दिएको छ। यस घटनापछि क्षेत्रीय तनाव अझ बढेको छ र आगामी दिनमा थप हमलाको आशंका गरिएको छ।
प्रकाशित मिति : २०८३ असार २५ गते बिहिवार
