काठमाडौं । इरानको आणविक कार्यक्रममाथि अमेरिकी हस्तक्षेपले विश्व राजनीतिमा नयाँ तरंग ल्याएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पुष्टि गरेअनुसार, अमेरिका इरानका तीन प्रमुख परमाणु केन्द्रहरू—फर्दो, नतान्ज, र इस्फहान—मा लक्षित बमबारीमा संलग्न भएको छ। यीमध्ये फर्दो विशेष रूपमा चर्चामा छ, किनभने यो पहाडमुनि गहिरो सुरुङमा रहेको अत्यन्त सुरक्षित बंकर हो।
यस हमलामा प्रयोग गरिएको GBU-57 ‘बंकरभेदी’ बम अमेरिकी सैन्य प्रविधिको चरम उदाहरण हो। करिब १३.६ टन तौल भएको यो बम अत्यन्तै बलियो स्टिलको खोलले बनेको हुन्छ, जसले जमिनको सतहबाट सयौं फिट तलसम्म छेडेर मात्र विस्फोट हुन्छ। यसको उद्देश्य भनेकै गहिरा भूमिगत संरचनाहरूलाई ध्वस्त पार्नु हो।
तर यो बम प्रयोग गर्नु सजिलो छैन। एकै ठाउँमा धेरै पटक प्रहार गर्नुपर्ने, अत्याधुनिक B-2 बमवर्षक विमान आवश्यक पर्ने र GPS प्रणालीमा निर्भर हुने भएकाले यसको प्रयोगमा रणनीतिक र प्राविधिक चुनौतीहरू छन्। यदि इरानले GPS ‘ज्यामर’ प्रयोग गर्यो भने बमको निशाना चुक्न सक्छ।
ट्रम्प प्रशासनले आणविक हतियार प्रयोग नगरी फर्दो जस्तो संरचना ध्वस्त पार्ने विकल्प खोजिरहेको छ। तर यो बमले पर्याप्त क्षति पुर्याउन सक्छ कि सक्दैन भन्ने अझै स्पष्ट छैन। यही कारणले अमेरिकाले हालसम्म पूर्ण आक्रमण नगरेको अनुमान गरिएको छ।
प्रकाशित मिति : २०८२ असार ८ गते आइतवार
