प्रेम र भावनाको अभिव्यक्तिका रूपमा चुम्बनलाई एक महत्वपूर्ण स्थान दिइन्छ। तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ कि जब हामी चुम्बन गर्छौं, तब प्रायः आँखा बन्द गर्न गर्छौं? यो एक सामान्य कुरा हो, जुन हामी फिल्महरूमा पनि देख्छौं, तर यसको पछाडि के विज्ञान छ? मनोवैज्ञानिक डा. अरविन्द ओटासँग गरिएको कुराकानीमा यसको कारणहरूको विश्लेषण गरिन्छ।
चुम्बन गर्दा आँखा बन्द हुनुको मुख्य कारण भनेको हाम्रो मस्तिष्कको ध्यान केन्द्रित गर्ने प्रक्रिया हो। जब हामी चुम्बन गर्छौं, तब हाम्रो मस्तिष्क केवल चुम्बनमा ध्यान दिन चाहन्छ र यसका अतिरिक्त अन्य संवेगहरू—जस्तै शारीरिक स्पर्श, स्वाद र गन्धमा ध्यान दिनलाई प्रोत्साहित गर्छ। आँखा बन्द गर्दा हामी यो क्षणमा पूर्ण रूपमा हराउँछौं र हाम्रो पार्टनरसँग नजिकको सम्बन्ध महसुस गर्छौं।
गहिरो शारीरिक र मानसिक कारणहरू पनि यसमा लुकेका छन्। वैज्ञानिक दृष्टिकोणबाट हेर्दा, जब हामी आँखा बन्द गर्छौं, अक्सिटोसिन (प्रेम हर्मोन)को स्राव बढ्छ, जसले हाम्रो सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउँछ। यो हर्मोनले हाम्रो मानसिकता र भावनालाई एकअर्कामा जोड्न मद्दत गर्दछ, जसले प्रेम र विश्वासलाई सुदृढ बनाउँछ।
अर्को कारण भनेको शारीरिक स्पर्शको महत्त्व हो। मनोवैज्ञानिक पोली डाल्टन र सान्ड्रा मर्फीको अध्ययनले देखाउँछ कि आँखाबाट केही हेर्दा हामी त्यो अनुभवलाई गहिरो रूपमा महसुस गर्न सक्दैनौं। जब हामी चुम्बन गर्दा आँखा बन्द गर्छौं, हाम्रो शरीरको अन्य भाग, विशेष गरी हाम्रो छाला, स्पर्शको अनुभवमा पूर्ण ध्यान केन्द्रित गर्दछ, जसले हामीलाई भावनात्मक रूपमा सशक्त र एकअर्कासँग गहिरो सम्बन्ध महसुस गराउँछ।
यस प्रकार, चुम्बन गर्दा आँखा बन्द गर्नु केवल एक प्राकृतिक प्रतिक्रिया मात्र होइन, यो मानसिक र शारीरिक सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाउनको लागि एक महत्वपूर्ण प्रक्रिया पनि हो।
प्रकाशित मिति : २०८१ माघ १४ गते सोमवार
