प्रकाश काफ्ले,बसन्त पौडेल/काठमाडौं । धेरै महिलामा योनिको बाहिरी भाग अर्थात् भल्भा क्षेत्र शरीरका अन्य भागको तुलनामा केही गाढा वा कालो देखिनु सामान्य जैविक प्रक्रिया भएको स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूले बताएका छन्। चिकित्सकहरूका अनुसार यो समस्या भनेर लिनुपर्ने अवस्था प्रायः हुँदैन, किनकि छालाको रङमा हुने यस्तो परिवर्तन प्राकृतिक रूपमा हुने प्रक्रिया हो।
विशेषज्ञहरूका अनुसार योनिक्षेत्रमा छालाको रङ गाढा देखिनुको मुख्य कारण मेलानिन नामक रङ उत्पादन गर्ने तत्व हो। शरीरका केही संवेदनशील भागहरू—जस्तै काखी वा पाखुराको मुनिको भाग, निप्पल,भित्री तिघ्रा भाग र योनिक्षेत्र—मा मेलानिनको मात्रा अन्य भागभन्दा बढी हुने भएकाले ती स्थानमा छाला गाढा देखिन सक्छ।
चिकित्सकहरूका अनुसार हार्मोनमा हुने परिवर्तन पनि यसको प्रमुख कारणमध्ये एक हो। किशोरावस्था, गर्भावस्था, तथा हार्मोनसम्बन्धी उतारचढाव हुने समयमा छालाको रङमा परिवर्तन देखिन सक्छ। गर्भावस्थामा धेरै महिलामा शरीरका विभिन्न भागमा रङ गाढा हुने प्रक्रिया सामान्य मानिन्छ।
यसका अतिरिक्त दैनिक जीवनशैलीसँग सम्बन्धित केही कारणहरूले पनि योनिक्षेत्र कालो देखिन सक्छ। धेरै टाइट कपडा लगाउने, जाँघबीचको घर्षण बढ्नु, लामो समयसम्म पसिना जमिरहनु, तथा बारम्बार शेभिङ वा कडा केमिकल प्रयोग गर्दा छालामा असर पर्न सक्छ। यस्ता कारणले समयसँगै छालामा पिग्मेन्टेसन बढ्न सक्छ।
छाला रोग विशेषज्ञहरूका अनुसार उमेर बढ्दै जाँदा पनि शरीरका केही भागमा प्राकृतिक रूपमा रङ गाढा देखिन सक्छ। त्यसैले यस्तो अवस्था अधिकांश अवस्थामा स्वास्थ्यका लागि हानिकारक मानिँदैन।
तर, योनिक्षेत्रमा असामान्य रूपमा अत्यधिक कालोपन देखिनुका साथै चिलाउने, पोल्ने, दुख्ने, छाला बाक्लो हुने, घाउ आउने वा दुर्गन्ध आउने जस्ता लक्षण देखिएमा भने चिकित्सकसँग परामर्श लिनु आवश्यक हुन्छ। यस्तो अवस्थामा संक्रमण, एलर्जी वा अन्य छालासम्बन्धी समस्या हुन सक्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।
उपचारका सन्दर्भमा विशेषज्ञहरूले सबैभन्दा पहिले नियमित सरसफाइमा ध्यान दिनुपर्ने सुझाव दिएका छन्। अत्यधिक केमिकलयुक्त साबुन वा सुगन्धित उत्पादन प्रयोग नगरी हल्का र सुरक्षित क्लिन्जर प्रयोग गर्नु राम्रो मानिन्छ। साथै कटनका आरामदायी अन्डरवेयर लगाउने, धेरै टाइट कपडा प्रयोग नगर्ने र छालामा अनावश्यक घर्षण कम गर्ने बानी अपनाउनु लाभदायक हुन्छ।
कसैलाई छालाको रङबारे अत्यधिक चिन्ता भएमा छाला विशेषज्ञको सल्लाहअनुसार केही हल्का उपचार विधि अपनाउन सकिन्छ। चिकित्सकहरूले कहिलेकाहीँ विशेष क्रीम, स्किन केयर उपचार वा अन्य सुरक्षित विधि सुझाउन सक्छन्। तर कुनै पनि प्रकारको क्रीम वा घरेलु उपाय प्रयोग गर्नु अघि चिकित्सकीय सल्लाह लिनु आवश्यक हुन्छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार योनिक्षेत्रको रङ व्यक्तिपिच्छे फरक हुनु पूर्ण रूपमा सामान्य कुरा हो। त्यसैले केवल रङकै आधारमा स्वास्थ्यसम्बन्धी चिन्ता लिनुपर्ने अवस्था प्रायः हुँदैन। शरीरको प्राकृतिक विविधतालाई स्वीकार गर्दै आवश्यक परेमा मात्र चिकित्सकीय परामर्श लिनु नै सबैभन्दा उचित उपाय भएको उनीहरूको भनाइ छ।
प्रकाशित मिति : २०८२ चैत्र १ गते आइतवार
