प्रकाश काफ्ले/काठमाडौं । जापानको दुर्गम क्षेत्रमा रहेको एउटा सानो रेल स्टेशन क्यु–शिराताकी स्टेशनले विश्वभर प्रेरणादायी उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ। होक्काइडो क्षेत्रमा पर्ने यो स्टेशन हुँदै सञ्चालन हुने रेल सेवा यात्रुहरूको संख्या अत्यन्त कम भएपछि बन्द गर्ने निर्णय गरिएको थियो, किनभने खर्च बढी र आम्दानी न्यून हुँदै गएको थियो। तर, यही निर्णयले एकजना विद्यार्थीको जीवनमा गम्भीर असर पार्ने अवस्था सिर्जना गर्यो। ती विद्यार्थी नियमित रूपमा सोही रेल प्रयोग गरेर आफ्नो कलेज जाने–आउने गर्थिन्, र त्यो रेल नै उनको शिक्षासम्म पुग्ने एकमात्र माध्यम थियो। यदि रेल सेवा बन्द भएको खण्डमा, उनको पढाइ नै रोकिने निश्चित थियो। आफ्नो भविष्यको चिन्ताले उनले रेल कम्पनीलाई आफ्नो समस्या भावुक रूपमा प्रस्तुत गरिन्।
विद्यार्थीको अवस्था बुझेर जापानी रेल कम्पनी जापान रेलवेज ग्रुपले असाधारण मानवता देखायो। कम्पनीले रेल सेवा तुरुन्त बन्द नगरी, बरु सो विद्यार्थीको कलेज जाने र फर्किने समयअनुसार रेल सञ्चालन गर्ने निर्णय गर्यो। यसरी, त्यो रेल केवल एउटै यात्रुका लागि—उक्त विद्यार्थीका लागि—नियमित रूपमा चल्न थाल्यो। यो व्यवस्था केही दिन वा महिनाका लागि मात्र होइन, लगातार तीन वर्षसम्म कायम रह्यो, ताकि ती विद्यार्थीले आफ्नो कलेज शिक्षा बिना अवरोध पूरा गर्न सकून्। अन्ततः सन् २०१६ मार्च २६ मा, आफ्नो दीक्षान्त समारोहको दिन, उनले अन्तिम पटक उक्त रेलमा यात्रा गरिन्, र त्यसपछि मात्र रेल सेवा औपचारिक रूपमा बन्द गरियो।
यो घटना केवल एउटा रेल सेवा सम्बन्धी निर्णय मात्र होइन, शिक्षा, मानवीय संवेदनशीलता र सामाजिक जिम्मेवारीको उत्कृष्ट उदाहरण हो। यसले देखाउँछ कि विकसित समाज भनेको केवल आर्थिक रूपमा सम्पन्न हुनु मात्र होइन, तर नागरिकको आवश्यकता र भविष्यप्रति संवेदनशील हुनु पनि हो। यही कारणले जापान विश्वका लागि अनुकरणीय राष्ट्र मानिन्छ, जहाँ एउटा व्यक्तिको शिक्षालाई पनि राष्ट्रले उच्च प्राथमिकता दिन्छ।
प्रकाशित मिति : २०८३ बैशाख २ गते बुधवार
