काठमाडौं – धेरै मानिसहरूमा अझै पनि ‘रेबिज कुकुरले टोकेपछि मात्रै सर्छ’ भन्ने गलत धारणा छ। तर चिकित्सकहरू भन्छन्, यो धारणा जीवनघातक गल्ती हुन सक्छ।
रेबिज सर्ने तरिका:
रेबिज सामान्यतया जनावरको टोकाइबाट सर्छ। तर, संक्रमित जनावरको र्याल आँखा, नाक वा मुखको झिल्लीमा परे पनि रोग सर्न सक्छ। काटेको वा चिथोरिएको स्थानमा र्याल लागेमा संक्रमणको जोखिम झन् बढ्छ।
कुकुर मात्र होइन, अरू जनावर पनि खतरनाक:
धेरैलाई रेबिज केवल कुकुरबाट सर्छ भन्ने लाग्छ, तर यो रोग बिरालो, बाँदर, चमेरो, स्याल लगायतका जनावरबाट पनि सर्न सक्छ। कुनै पनि संक्रमित जनावर यो रोग फैलाउन सक्छ।
घरपालुवा जनावर पनि सुरक्षित छैनन्:
खोप नलगाइएका घरपालुवा जनावर पनि रेबिजको जोखिममा हुन्छन्। त्यसैले उनीहरूलाई समयमै पशु चिकित्सकको सल्लाह अनुसार रेबिज खोप लगाउनु अत्यावश्यक हुन्छ।
खोप लगाएको कुकुरले टोके पनि सावधानी आवश्यक:
यदि खोप लगाएको कुकुरले टोके वा चिथोरे भने पनि चिकित्सकको सल्लाह लिन ढिलाइ गर्न हुँदैन। कहिलेकाहीँ खोप छुट्न सक्छ वा रोग प्रतिरोध क्षमता नबनेको कारण जोखिम रहन्छ।
खोप तुरुन्तै लगाउनु जरुरी:
रेबिज खोप टोकाइ वा चिथोरिएको तुरुन्तै लगाउनुपर्छ। ढिलाइ गर्दा यसको प्रभाव कम हुन्छ, र लक्षण देखिएपछि उपचार सम्भव हुँदैन।
टिटानसले बचाउँछ भन्ने भ्रम खतरनाक:
टिटानसको खोप रेबिजको उपचार होइन। धेरैले टिटानस खोप लगाएपछि ढुक्क हुने गर्छन्, तर यसले रेबिजबाट जोगाउँदैन। चिकित्सकहरूका अनुसार, रेबिज खोप नलगाउँदा मृत्यु हुने जोखिम अत्यधिक हुन्छ।
प्रकाशित मिति : २०८२ असोज २३ गते बिहिवार
